nadgodziny

Choć czas pracy zatrudnionych na umowę o pracę nie powinien przekraczać 8 godzin w ciągu doby i 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy, pracodawcy mogą go wydłużyć. W jaki sposób? Wprowadzając odpowiedni system oraz rozkład czasu pracy. Trudno być zadowolonym z takiej sytuacji, ale nie martw się! Kodeks pracy pilnuje tego, abyś nie musiał pracować ani zbyt długo, ani za darmo. W takim razie, jak płatne są nadgodziny? Jaka jest stawka za nadgodziny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziesz poniżej.

Spis treści:

Potrzebujesz CV?

Zarejestruj się i korzystaj z naszego kreatora CV!

Stwórz CV

Praca w godzinach nadliczbowych Kodeks pracy

Definicja nadgodzin została zawarta w art. 151 § 1 Kodeksu pracy. Zgodnie z nią nadgodziny to praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy

Nadgodziny dopuszczalne są w następujących przypadkach:

  • gdy zachodzi konieczność prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
  • gdy występują szczególne potrzeby pracodawcy.

Drugi punkt może nie być do końca zrozumiały. Szczególne potrzeby pracodawcy oceniane są indywidualnie, ale w tym przypadku chodzi zwykle o sytuacje, w których zachodzi konieczność zapewnienia ciągłości ruchu firmy czy potrzeby wykonania dużego zlecenia.

Zobacz również: Praca na wysokości – jak zdobyć uprawnienia do pracy na wysokości?

Pracodawca nie może jednak planować nadgodzin z wyprzedzeniem.

Pamiętaj, że jeżeli zostajesz po godzinach z własnej woli – nie pracujesz w godzinach nadliczbowych. Jedynie wyraźne polecenie przełożonego o konieczności pozostania dłużej w pracy powoduje, że zyskujesz prawo do wynagrodzenia za nadgodziny

Od powyższej reguły występuje jednak jeden wyjątek – jeżeli pracodawca jest świadomy, że ilość pracy przekracza możliwości zatrudnionych, co sprawia, że muszą zostawać po godzinach, powinien uznać ten czas za nadgodziny. 

Jaki jest limit nadgodzin w 2022 roku?

Jaki jest roczny limit nadgodzin 2022? Kodeks pracy mówi, że liczba nadgodzin dla jednego pracownika nie może przekroczyć 150 godzin w roku kalendarzowym. Pracodawca może jednak ustalić inne ograniczenia, ale obowiązany jest zawrzeć taką informację w regulaminie pracy, a także w umowie o pracę.

Praca na akord – jak obliczyć akord?

Dobowy limit nadgodzin

Maksymalny czas pracy w ciągu doby nie może przekraczać 13 godzin. Wynika to z zapisu o nieprzerwanym wypoczynku, który według Kodeksu pracy powinien trwać 11 godzin w ciągu doby pracowniczej. Jeśli więc Twój standardowy czas pracy to 8 godzin – limit godzin nadliczbowych wynosi 5. Jeżeli pracujesz 12 godzin dziennie – możesz mieć jedynie 1 godzinę nadliczbową.

Co istotne, nadgodziny powstałe w wyniku prowadzenia akcji ratowniczej lub awarii nie są limitowane.

dobowy limit nadgodzin

Nadgodziny w tygodniu

W tygodniu nadgodziny nie mogą przekroczyć 8 godzin (łącznie 48-godzinny tydzień pracy). Wpływa na to obowiązek przestrzegania pięciodniowego tygodnia pracy.

Ile nadgodzin w miesiącu?

W przeciętnym okresie rozliczeniowym maksymalna liczba nadgodzin będzie równa 32. Są to 4 tygodnie po 8 godzin nadliczbowych.

Nadgodziny prawo pracy – czy można odmówić?

Jeżeli pracodawca wymaga od Ciebie pracy w godzinach nadliczbowych – nie możesz odmówić. Wyjątek stanowią:

  • pracownicy młodociani, czyli osoby w wieku 16-18 lat;
  • kobiety w ciąży;
  • pracownicy opiekujący się dzieckiem w wieku poniżej 4. roku życia;
  • pracujący w warunkach szkodliwych (jeżeli nadgodziny wynikają ze szczególnych potrzeb pracodawcy);
  • osoby, które posiadają zwolnienie lekarskie potwierdzające, że nie mogą pracować w godzinach nadliczbowych;
  • pracownicy, u których stwierdzono symptomy choroby zawodowej;
  • osoby niepełnosprawne (chyba że są pracownikami ochrony, tzn. pilnują mienia).
nadgodziny prawo pracy

Nadgodziny ile płatne?

Jak są płatne nadgodziny? Jak mówi Kodeks pracy, za pracę w nadgodzinach (poza normalnym wynagrodzeniem), przysługuje specjalny dodatek. Nadgodziny – kiedy 50 a kiedy 100?

Otrzymasz 100 proc. wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:

  • w nocy (sprawdź też: Ile wynosi dodatek za pracę w nocy?);
  • w niedziele i święta, które nie stanowią dla pracownika dni pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy;
  • w dniu wolnym od pracy, który pracownik otrzymał w zamian za pracę w niedzielę lub w święto;
  • otrzymasz 50 proc. wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w każdy inny dzień niż wymieniony w punkcie pierwszym.

W związku z powyższym, nadgodziny w sobotę i w niedzielę płatne są w wysokości 100 proc. wynagrodzenia, z kolei w dni powszednie otrzymasz połowę tej stawki.

Potrzebujesz CV?

Zarejestruj się i korzystaj z naszego kreatora CV!

Stwórz CV

Nadgodziny w sobotę ile płatne? 

Może się tak zdarzyć, że pracodawca nakaże Ci przyjście do pracy w sobotę – ma do tego prawo, a Ty nie możesz odmówić. Za pracę w sobotę przysługuje Ci jednak dzień wolny, który powinieneś wykorzystać do końca okresu rozliczeniowego, a jeżeli nie jest to możliwe – powinieneś otrzymać wynagrodzenie za pracę w sobotę. Co ważne, nadgodziny w sobotę są dodatkowo płatne. Jeżeli w wolną sobotę będziesz pracował więcej niż 8 godzin, należy Ci się dodatek 50 proc. wynagrodzenia za każdą następną przepracowaną godzinę (możesz też zdecydować się na czas wolny zamiast wynagrodzenia).

Benefity pracownicze – na jakie benefity możesz liczyć?

Nadgodziny w niedzielę ile płatne?

Zasady pracy w niedzielę i święta są takie same, jak pracy w sobotę, jednak z jednym wyjątkiem. Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych w niedzielę i święta wynosi 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy, a nie 50 proc. jak ma to miejsce w poprzednim przypadku.

nadgodziny w niedzielę ile płatne

Nadgodziny 2022 a czas wolny

Jeżeli pracujesz ponad wymiar czasu pracy niewątpliwie przysługuje Ci rekompensata, ale nie musi być to rekompensata finansowa. Może ona zostać udzielona w formie czasu wolnego. Jaki jest jego wymiar? Wszystko zależy od tego, kto wyjdzie z inicjatywą takiego rozliczenia – pracownik czy pracodawca? W sytuacji, gdy jest to:

  • pracownik – czas wolny wynosi tyle, ile wynosiły godziny nadliczbowe (czyli 1:1);
  • pracodawca – czas wolny jest o połowę wyższy od wymiaru godzin nadliczbowych (czyli 1:1½).
nadgodziny jak liczyć

Nadgodziny jak liczyć?

Kwestia tego, jak liczymy nadgodziny zależy od sposobu rozliczenia z pracodawcą.

  • W sytuacji, gdy otrzymujesz stawkę godzinową, liczenie nadgodzin nie jest problemem. Wystarczy taką stawkę pomnożyć przez liczbę nadgodzin.
  • Jeśli otrzymujesz stałe miesięczne wynagrodzenie:
    • zsumuj wszystkie składniki płacy, które otrzymujesz na stałe i te, które otrzymałeś w miesiącu, w którym pracowałeś w godzinach nadliczbowych;
    • następnie podziel uzyskany wynik przez liczbę godzin, którą przepracowałeś w danym miesiącu (bez nadgodzin);
    • na koniec pomnóż wyliczoną stawkę przez liczbę nadgodzin.
  • Jeżeli pracujesz w systemie zadaniowym, tzn. otrzymujesz wynagrodzenie za ilość wykonanej pracy, pracodawca powinien wynagrodzić Twój dodatkowy czas stosownie do zrealizowanego zadania.

Ile wynosi minimalne wynagrodzenie 2022?

Umowa o pracę – nadgodziny

Pracodawca ma obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy pracownika zatrudnionego na umowie o pracę. Dlatego, jeśli chcesz sprawdzić ile masz nadgodzin – możesz poprosić przełożonego o udostępnienie ewidencji oraz umożliwienie wyliczenia przepracowanych godzin nadliczbowych.

Co jeśli pracodawca nie płaci za nadgodziny?

Jeżeli znajdziesz się w sytuacji, w której pracodawca nie płaci za nadgodziny lub w ogóle ich nie rejestruje – masz możliwość dochodzenia swoich praw w drodze postępowania sądowego, składając do sądu pozew o zapłatę. Możesz wymagać zasądzenia należnego wynagrodzenia za nadgodziny oraz dodatkowych odsetek za opóźnienie (liczonych od dnia, w którym wynagrodzenie miało zostać wypłacone).

W pozwie należy określić:

  • strony, czyli pracownika i pracodawcę;
  • sąd właściwy do rozpoznania sprawy;
  • kwotę, której żąda pracownik;
  • czego dokładnie domaga się pracownik;
  • uzasadnienie pozwu.

Dowiedz się więcej: co jeśli na koncie brak wypłaty?

Potrzebujesz CV?

Zarejestruj się i korzystaj z naszego kreatora CV!

Stwórz CV

Zobacz również:

Urlop okolicznościowy śmierć babci
Porzucenie pracy – jakie są konsekwencje porzucenia pracy?
Lebenslauf, czyli jak napisać CV po niemiecku?
Praca na akord – jak obliczyć akord?
Praca na wysokości – jak zdobyć uprawnienia do pracy na wysokości?
Urlop okolicznościowy urodzenie dziecka
Wykształcenie wyższe – czy licencjat to wykształcenie wyższe?
Struktura organizacyjna w firmie – jak może wyglądać hierarchia w firmie?
Czym charakteryzuje się umowa zlecenie 2022?
Wypowiedzenie umowy zlecenia – jak rozwiązać umowę zlecenie?
Praca Anglia i Wielka Brytania – jak wygląda wyjazd do Anglii do pracy po Brexicie?
Licencja pilota – jak zostać pilotem?
Czym się zajmuje branża FMCG? Jak znaleźć pracę w tym sektorze?

Weronika Jóźwiak

Dziennikarka, content managerka, redaktorka, autorka wielu treści na temat rekrutacji, tworzenia dokumentów aplikacyjnych i prawa pracy. Jej celem jest dostarczenie cennych wskazówek, które pomogą Ci znaleźć zatrudnienie.

Dodaj komentarz