Tworzysz rękodzieło, piszesz teksty, udzielasz korepetycji, ale nie chcesz zakładać firmy? Polskie przepisy przewidują taką sytuację – jest to tzw. działalność nierejestrowana. Potocznie nazywana firma na próbę okazuje się świetnym rozwiązaniem dla osób, które nie mogą jeszcze pochwalić się wysokimi zarobkami. Zobacz, jak założyć działalność nierejestrowaną.
Spis treści:
- Co to jest działalność nierejestrowana?
- Działalność nierejestrowana – dla kogo?
- Działalność nierejestrowana – jak założyć?
- Działalność nierejestrowana a VAT
- Działalność nierejestrowana – faktury i rachunki
- Działalność nierejestrowana – podatek
- Działalność nierejestrowana – koszty uzyskania przychodu
- Działalność nierejestrowana a ubezpieczenie zdrowotne
- Działalność nierejestrowana a praca na etacie
Co to jest działalność nierejestrowana?
Czym jest firma nierejestrowana? Do jakiej kwoty nie trzeba zakładać działalności? Kwestie z tym związane w art. 5 reguluje Ustawa Prawo przedsiębiorców, będąca częścią Konstytucji biznesu. Zgodnie z nią działalność nierejestrowana to taka:
- Z której przychód należny nie przekracza w żadnym kwartale 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia.
Przychód, czyli kwoty należne (choćby nie zostały faktycznie otrzymane), po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.
Ile można zarobić bez działalności 2026?
Zgodnie z powyższym, przychody w żadnym kwartale 2026 roku nie mogą przekroczyć kwoty 10 813,50 zł brutto (225% minimalnego wynagrodzenia, które w 2026 roku wynosi 4806 zł brutto).
Dla przypomnienia przed 1 stycznia 2026 roku obowiązywał miesięczny limit przychodów wynoszący 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Od 2026 roku wprowadzono limit kwartalny, to znaczne ułatwienie dla osób osiągających sezonowe lub nieregularne przychody, ponieważ nie muszą rejestrować działalności gospodarczej ze względu na kilka wyższych faktur w jednym miesiącu – istotne jest, aby nie przekroczyć limitu kwartalnego. A więc ze względu na niski poziom przychodów, działalność bez rejestracji 2026 nie jest uznawana za działalność gospodarczą i nie ma konieczności składania stosownego wniosku do CEDIG (Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej). Co jeśli przychód zostanie przekroczony? W takiej sytuacji zgodnie z ustawą, staje się ona działalnością gospodarczą (od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie określonej kwoty) wówczas należy przygotować wniosek do CEDIG – musisz to zrobić w terminie 7 dni.
Zobacz też, co to jest umowa B2B?
- Która przez okres ostatnich 60 miesięcy (5 lat) nie wykonywała działalności gospodarczej.
W tym miejscu trzeba zaznaczyć, że chodzi o wykonywanie działalności w danym okresie. Jeśli więc posiadasz zarejestrowaną firmę, ale w ostatnich 60 miesiącach była ona zawieszona, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby zdecydować się na prowadzenie działalności nierejestrowanej.
Na tym ograniczenia się jednak nie kończą. Bowiem za działalność rejestrowaną nie można także uznać tej, wymagającej uzyskania koncesji lub zezwolenia. Zaliczają się do nich działalności polegające m.in. na:
- sprzedaży alkoholu;
- organizacji imprez turystycznych;
- usługach detektywistycznych;
- ochronie osób lub mienia.
Praca w ochronie – jak zostać kwalifikowanym pracownikiem ochrony?
Pamiętaj, że nierejestrowana działalność gospodarcza jest Twoim prawem, a nie obowiązkiem. Co oznacza, że nie ma żadnych przeszkód do tego, abyś złożył wniosek do CEDIG.
Działalność nierejestrowana – dla kogo?
Firma nierejestrowana 2026 to idealnie rozwiązanie dla osób zajmujących się wytwórstwem, udzielaniem korepetycji czy inną działalnością zarobkową, ale na małą skalę. Przez co osiągane zarobki nie są na tyle wysokie, aby zakładać firmę. Taka możliwość weszła w życie 30 kwietnia 2018 roku, kiedy to wprowadzona w życie Konstytucję biznesu.
Działalność bez rejestracji może wykonywać każda osoba fizyczna, pod warunkiem że nie osiąga przychodów wyższych niż 225% kwoty minimalnego wynagrodzenia w żadnym kwartale, nie wykonuje działalności w ramach spółki cywilnej, nie prowadzi działalności regulowanej, a w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziła działalności gospodarczej. A ponadto:
- bezrobotni;
- nieletni;
- emeryci;
- rolnicy;
- urzędnicy.
Działalność nierejestrowana – jak założyć?
Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie wymaga rejestracji w żadnym urzędzie. Nie trzeba także płacić ZUS-u, czy dokonywać wpisu do CEIDG ani do Krajowego Rejestru Sądowego. Tak naprawdę jedyne, co musisz zrobić to:
- prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży;
- rozliczać przychody z działalności nierejestrowanej (po odliczeniu kosztów) w zeznaniu rocznym PIT-36, według skali podatkowej;
- przestrzegać praw konsumentów;
- wystawiać faktury lub rachunki na żądanie kupującego.
Prowadząc taką działalność w świetle prawa cywilnego jesteś “przedsiębiorcą”, a więc w kontakcie z klientami posiadasz z tego tytułu pewne obowiązki: konsumenci muszą mieć możliwość reklamacji produktu, zwrotu, naprawy lub odstąpienia od umowy w terminie 14 dni.
Działalność nierejestrowana a VAT
Co do zasady, prowadzenie działalności nierejestrowanej nie wiąże się z obowiązkiem płacenia podatku VAT. Jest jednak pewna grupa zajęć, która mimo osiągania niskich przychodów wymaga rejestracji jako czynny podatnik VAT. Są to między innymi:
- usługi prawnicze;
- usługi jubilerskie;
- usługi ściągania długów, w tym factoringu;
- usługi w zakresie doradztwa (z wyłączeniem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także doradztwa związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego);
- internetowa sprzedaż preparatów kosmetycznych, toaletowych, sprzętu gospodarstwa domowego, wyrobów optycznych i elektronicznych.
Praca zdalna – jak znaleźć pracę zdalną?
Działalność nierejestrowana – faktury i rachunki
Na żądanie kupującego masz obowiązek wystawić klientowi rachunek, który powinien zawierać:
- numer kolejny;
- datę wystawienia;
- dane sprzedawcy i nabywcy;
- nazwę usługi;
- kwotę do zapłaty.
Prowadząc działalność nierejestrowaną, zostajesz zwolniony z obowiązku wystawiania faktur, chyba że Twój klient tego zażąda (ma na to 3 miesiące od końca miesiąca, w którym dostarczyłeś mu towar/ usługę lub otrzymałeś całość/ część zapłaty) – w takiej sytuacji musisz ją wystawić.
Szukasz pracy? Zobacz Przykładowe CV
Działalność nierejestrowana faktura – co powinna zawierać?
- Datę wystawienia;
- numer kolejny;
- imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów, lub usług oraz ich adresy;
- nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
- miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonywanych usług;
- cenę jednostkową towaru lub usługi;
- kwotę należności ogółem.
W przypadku działalności nierejestrowanej wystarczy, że na fakturze podasz jedynie swoje imię i nazwisko – inne dane, jak PESEL czy adres zamieszkania nie są wymagane.
Działalność nierejestrowana – podatek
Choć prowadzenie działalności nierejestrowanej nie wymaga formalności związanych z rejestracją, to generowane z niej dochody podlegają opodatkowaniu. Musisz je rozliczyć w zeznaniu rocznym PIT-36 (często wykorzystywanym w przypadku umowy o dzieło czy umowy zlecenia). W dedykowanej rubryce należy wpisać: dochody, przychody, koszty i obliczony podatek do zapłaty. Podatek płaci się tylko raz w roku – nie masz obowiązku uiszczania cyklicznych zaliczek (miesięcznych lub kwartalnych).
Dodatkowo obowiązek podatkowy powstaje, gdy roczny przychód przekroczy kwotę wolną od podatku, która w 2026 roku wynosi 30 000 złotych. Nadwyżka powyżej tej kwoty zostanie opodatkowana według stawki 12%.
Działalność nierejestrowana – koszty uzyskania przychodu
Ponieważ w ramach działalności nierejestrowanej płacisz podatek dochodowy – możesz odliczyć koszty poniesione dla celów działalności. Warto więc zbierać faktury i prowadzić ewidencję przychodów oraz kosztów.
Działalność nierejestrowana a ubezpieczenie zdrowotne
Prowadząc działalność nierejestrowaną nie płacisz składek ZUS. Zatem, jeśli nie pracujesz na etacie lub nie masz innej możliwości opłacania składek – nie podlegasz ubezpieczeniu ani też nie posiadasz praw do innych świadczeń: chorobowego lub macierzyńskiego.
Działalność nierejestrowana a praca na etacie
Warto wiedzieć, że nie ma zakazu prowadzenia działalności nierejestrowanej dla osób zatrudnionych na etacie (umowa o pracę). Możesz więc po godzinach “rozkręcać” własny biznes, jednak pamiętaj, że:
- Twoja dodatkowa działalność zarobkowa nie może negatywnie wpływać na realizowanie obowiązków pracy etatowej;
- część firm w umowie o pracę wprowadza zapis o zakazie konkurencji, co oznacza, że jeśli Twoja działalność jest konkurencyjna w stosunku do działalności Twojego pracodawcy – musisz wybrać jedną opcję. Jeśli masz wątpliwości, po prostu poinformuj przełożonego o zaistniałej sytuacji, dzięki temu zyskasz pewność, że wszystko jest legalne.
Zobacz też:
Czym się zajmuje i ile zarabia fizjoterapeuta?
Wzory CV
Urlop okolicznościowy śmierć bliskiej osoby
Praca na akord – jak obliczyć akord?
Praca na wysokości – jak zdobyć uprawnienia do pracy na wysokości?
Szablony CV
Umowa na czas nieokreślony – kiedy umowa na stałe?
Bezrobocie – przyczyny, rodzaje i skutki bezrobocia
Umowa na zastępstwo – jak długo można kogoś zastępować?
Jak wygląda praca w HR?
Urlop na żądanie – ile urlopu przysługuje? Poznaj podstawowe zasady
Prokurent – kim jest i jakie ma uprawnienia?
Praca w banku – ile zarabia pracownik banku?
